شمس الدين محمد كوسج

مقدمه 11

برزونامه ( بخش كهن ) ( فارسى )

پيشگفتار برزونامه ، سرگذشت برزو ، پسر سهراب ، است كه به تحريك افراسياب به ايران مىآيد و بىآنكه به هويّت خودآگاه باشد ، با رستم نبرد مىكند . سرانجام در يكى از نبردها نژادش شناخته مىشود و جنگ و ستيز به صلح و دوستى مىانجامد و از آن پس برزو در كنار پهلوانان ايران در جنگ‌هاى ايران و توران مشاركت مىكند . سرگذشت برزو ، به گواهى دست‌نويس‌هاى نسبتا فراوان آن ، از داستان‌هاى مردم‌پسند بوده است ، چنان‌كه برخى از نسخه‌برداران ، از قرن نهم به بعد ، بخشى از آن را به دست‌نويس‌هايى از شاهنامه الحاق كرده‌اند . برزونامه در اصل دو منظومهء جداگانه بوده است كه يكى را شاعرى به نام شمس الدين محمّد كوسج در حدود قرن هشتم و ديگرى را شاعرى با تخلص « عطايى » در قرن دهم سروده‌اند . شخصى در اين قرن يا اوايل قرن يازدهم اين دو منظومه را - كه اولى را برزونامهء كهن و دومى را برزونامهء جديد ناميده‌ايم - به يكديگر پيوند داده و منظومه‌اى بزرگ مشتمل بر حدود 33000 بيت فراهم آورده است . اين داستان بلند تاكنون به چاپ انتقادى نرسيده و آنچه در اين كتاب ارائه گرديده است ، متن كامل بخش كهن داستان ، مشتمل بر حدود 4200 بيت ، است كه بر پايهء پنج دست‌نويس تصحيح شده است . پيشتر ، در قرن نوزدهم ، ترنرماكان منتخبى از اين بخش